İkame Mal

İkame mal nedir? İkame mal ne demek? İkame mal kavramı gerek günlük hayatta gerekse ekonomide sıklıkla karşımıza çıkar. İkame mallar konusu iktisat dersinde de karşımıza çıkan ve bilinmesi gereken önemli bir konudur.

İkame Mal Nedir?

İkame mallar kısaca birbirinin yerine geçebilen mallar olarak tanımlanabilir. Peki sözlük anlamı olarak ikame ürün nedir? İkame mal örnek vererek daha kolay anlaşılabilmektedir. En klasik örnek olarak ise çay ve kahve verilmektedir. Bu iki mal ikame mallardır ve birbiri yerine geçebilir, aynı amaç için kullanılabilir.

İkame mal örnekleri çoğaltılabilir. Örneğin; tereyağı-margarin, beyaz et-kırmızı et gibi. İkame mal aynı ihtiyacın karşılanması için tüketicilerin satın almayı tercih ettiği diğer mal olarak da tanımlanabilir.

Tüketiciler ikame mallardan birini diğerine tercih ederken, birinin olmadığı veya diğerinin fiyatının daha uygun olduğu gibi etkenlere göre hareket eder. Eğer mallar birbiri yerine tam olarak geçiyorsa tam ikame mal olarak adlandırılır. Örneğin iki farklı markadan çay birbirinin tam ikamesidir. Bunun gibi örnekler çoğaltılabilir. Genel mantığı bildikten sonra tam ikame mal örneği bulmak kolaylaşır.

Farklı markalardan çaylar eğer tüketicide tat farkı oluşturuyorsa bu durumda tam ikame mal olmazlar. Çünkü tüketici tercihini tat farkından dolayı yapmıştır. Ancak bazı tüketiciler için tat farkı oluşturmayabilir.

İkame malların birbiri yerine tercih edilmesinde en büyük etmen fiyat farklılıkları olmaktadır. Örneğin çay fiyatı yükselirse çayın ikamesi olan kahvenin fiyatı aynı kaldığında kahveye olan talep miktarı artacaktır.

Aşağıdaki ikame mal grafiği ile bu durumu gözlemlemek mümkündür. Çay fiyatı P1 noktasından P2 noktasına geldiğinde talep miktarı da Q1 den Q2 ye gelecek yani azalacaktır. Bu durumda eğri üzerinde bir hareket olacaktır.

Kahve grafiğine bakacak olursak. İkame malın fiyatı arttığından kahvenin grafiği sağa kayar. Fiyatta bir değişiklik olmamasına rağmen talep miktarı artacaktır. İkame malın artmasının tek sebebi fiyat değişikliği ile olmayabilir. Farklı nedenlerle de örneğin tüketicinin zevk ve tercihleri kahveye doğru yönelirse yine talep miktarı artacaktır.

ikame mal nedir

Tavuk-kırmızı et- balık üçlüsünü ele alalım. Bunlar da ikame mallardır. Dünyada ve ülkemizde kuş gribi vakalarının artmasından dolayı tavuk talebi hastalık bulaşma korkusu nedeniyle azalmıştır. Bu yüzden tavuk ikamesi mallar olan kırmızı et ve balık talebi artmıştır. Talep artışından dolayı da fiyatlar da yükselmiştir.

İkame malların birinde meydana gelen fiyat değişimi diğerinin talebini de aynı yönde etkiler. Yani ikame mallardan birinin fiyatı artarsa diğerinin talebi artar, birinin fiyatı azalırsa diğerinin talebi azalır. Bu durumda ikame mallarda çapraz esneklik pozitif olur. Tam ikame malların kayıtsızlık eğrisinde marjinal ikame oranı sabittir. Kayıtsızlık eğrisi her iki ekseni kesen negatif eğimli bir doğru şeklinde çizilir.

İkame Mal Nedir?

Birbirinin yerine geçebilen mallara ikame mal denir. Bir başka deyişle, aynı ihtiyacı karşılayabilen mallardır.

İkame Mal Örnekleri Nelerdir?

Çay-kahve, tereyağı-margarin gibi örnekler verilebilir. Tüm bu ürünlerde birinin fiyatı yükseldiğinde, diğerine olan talep artar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir